donderdag 25 januari 2018

HARLINGER WANDELVERHALEN
DE BLIKKEN DOMINEE
DE MOORD AAN DE NOORDERHAVEN TE HARNS
Uit Harlingen wordt gemeld, dat de predikant van de Hervormde gemeente aldaar, J.Barger, eene jonge dochter, tot zijne gemeente behoorende. heeft doodgeschoten. De aanleiding van de moord is teleurgestelde hartstocht. Het vermoorde meisje was als naaister werksaam aan het huis van den predikant. Deze liet haar op sijne studeerkamer komen om haar geld aan te bieden. Wat er toen tusschen hen beiden is voorgevallen, is niet met zekerheid bekend. Alleen is gebleeken, dat hij uit eene revolver seven schoten op haar heeft gelost. Men heeft vijf kogels in het hoofd van het meisje gevonden. De misdadiger is gisternamiddag 3 uur gevankelijk naar Leeuwarden vervoerd. Hij is een man van ruim 40-jarige leeftijd.
(Bron: Nieuwsblad van het Noorden, vrijdag 9 maart 1894)
Tarara boemdiee
De blikken dominee
Die schoot met kruit en lood
Zijn arme naaister dood
Nu zit hij in de kast
Al aan een ketting vast
De jongens roepen luid:
Die komt er nooit meer uit
Dit volksliedje (1894), is gemaakt n.a.v. de moord gepleegd door de Harlinger dominee J.Barger. Dominee Johan Barger woonde op de Noorderhaven nr. 29. Hij was in 1888 aangesteld als predikant bij de Hervormde Gemeente in Harns. De 17-jarige Catharina Helena Mirande, was de dochter van de eigenaar van een manufacturenzaak aan de Voorstraat, die ook op de Noorderhaven woonde. Cato was haar roepnaam en ze hielp, tegen betaling, de domineesvrouw met naai- en verstelwerk. Ze werd een huisvriendin. Uit de dagboeken van de dominee blijkt, dat hij vanaf 1892 geobsedeerd was van het meisje. Zo probeerde hij bij haar af te dwingen, dat ze, ook na een eventueel huwelijk, door hem mocht worden geliefkoosd. Was er sprake van enige instemming? We weten het niet. Op een bruiloft van de familie Mirande gaat dominee Barger zijn boekje ver te buiten en schopt hij een scene. De winkelier verbreekt elk contact en verbiedt ook zijn dochter om de familie Barger te bezoeken. Na een maand, op 6 maart 1894, krijgt Johan Barger zijn echtgenote zover om Cato bij hen thuis te inviteren. Misschien dat de zaak uitgepraat kon worden. Als zijn vrouw op de bovenverdieping de jas van Cato ophangt, lokt de dominee de jonge vrouw naar een voorkamertje en deed vervolgens de deur op slot. Toen zij hem afwees, werd de dominee razend, greep een revolver uit zijn broekzak en schoot op zijn jeugdige geliefde. Het eerste schot miste, het tweede bracht Cato ten val. Van dichtbij schoot hij nog een aantal malen door haar hoofd. Vervolgens pakte hij zijn hoge hoed en wandelde in alle rust naar het politiebureau.
Het pistool had hij nog bij zich.
Mevrouw Barger had het lawaai gehoord. maar toen ze beneden kwam, was haar man al op weg naar het politiebureau. Toen het tot haar doordrong, wat er was gebeurd, probeerde ze zich in de Noorderhaven te verdrinken. Haar dienstmeisje Eke kon dit nog maar net verhinderen.
Johan Barger werd tot levenslange gevangenisstraf veroordeeld. Het vuurwapen had hij in Amsterdam gekocht. Hij overleed echter al in 1900 en werd op het gevangeniskerkhof te Leeuwarden begraven. Mevrouw Barger heeft Harlingen snel verlaten. De woning, waar zich dit drama heeft afgespeeld, is nog steeds aan de Noorderhaven te vinden. Als U wilt, kunt U een blik werpen in het voorkamertje waar de ontknoping van dit liefdesdrama plaatsvond. Johan Barger werd in Amsterdam geboren en was eerder predikant in Garnwerd. In 1875, hij woonde toen nog in Amsterdam, publiceerde hij een dichtbundel: Van Bloesems en Knoppen.

woensdag 24 januari 2018


EEN KLEURRIJK HARLINGER RAADHUIS
Een bezienswaardigheid



Aan
de burgemeester, wethouders, gemeenteraadsleden en gemeentepersoneel,

...
Ik wil U vragen om op enig moment het Raadhuis aan de noordzijde te verlaten en dan uw werkplek eens goed te bekijken.
Het is een prachtig monumentaal pand, maar het is bleek en vaal. Daardoor krijgt dit prachtige pand, niet de aandacht en heeft het niet uitstraling, die het verdient.
De bedoelingen van de oorspronkelijke architect komen volstrekt niet tot hun recht. De ornamentuur en het hoogwaardige houtsnijwerk blijven onzichtbaar. Diverse oorspronkelijke ramen zijn dichtgemetseld. Herstel zou door een grondige restauratie moeten gebeuren; met oog voor detail, maar vooral voor kleur.
Hetzelfde geldt voor het ijzerwerk van de brug over de Noorderhaven. Hiervan worden het vakmanschap en de details met de witkwast weggepoetst.

Goed voorbeeld, doet goed volgen.
Meerdere panden aan de Noorderhaven, een bezienswaardigheid op zich lijden aan vertroostelozing, verwaarlozing, verwitting en verschraling. Het opknappen van ons Raadhuis zou stimulerend kunnen werken. Veel panden bezitten unieke bovenlichten en andere details, die in de huidige toestand onzichtbaar blijven.
De Noorderhaven zou een unieke bezienswaardigheid van Friesland kunnen worden.

Het leven lijkt vaak vaal en grauw, daarom moeten we kleur aanbrengen waar het mogelijk is. Daar worden mensen vrolijk en optimistisch van.



foto van Jan van den Hoff.
Harlingen heeft volgens de rekenkamer bezienswaardigheden nodig. Volgens mij zijn die er genoeg en zou de oude binnenstad een bezienswaardigheid kunnen worden. Hoe? Door te beginnen met het bestaande kleur te geven en ze niet onzichtbaar te maken. (Franekereind, de deur van de Vrijmetselaarsloge en de voormalige "Balletschool".)